Zonnepanelen leveren gelijkstroom, meestal 12V en soms 24V. Normaliter wordt dit omgezet naar 220V wisselstroom van 50Hz met behulp van een omvormer, zodat de stroom aan het net geleverd kan worden. Wanneer er stroom nodig is, maar geen zon, kan er uit het net stroom worden gebruikt voor apparaten en verlichting. Voor veel apparaten wordt de 220V wisselstroom vervolgens weer omgezet naar laagspanning gelijkstroom. Een heel logisch systeem voor huizen die aangesloten zijn op het net.

Een huis dat niet op het net is aangesloten wordt wel autonoom genoemd. Voor zo’n zelfstandig huis is het op z’n minst vreemd om de verzamelde elektriciteit om te zetten naar 220V wisselstroom en dan weer terug. Vooral omdat het opslaan ervan de moeilijkste opgave is; zonder net moet dit in batterijen worden gedaan. Batterijen leveren gelijkstroom en meestal laagspanning. Het omzetten van elektriciteit geeft verliezen, het ligt daarom voor de hand om alle apparaten en verlichting in een autonoom huis ook op laagspanning gelijkstroom te laten werken.

Niet alle apparaten zijn beschikbaar in een gelijkstroom variant en vaak zijn ze extra duur. Lastig zijn apparaten die veel stroom vragen zoals bijvoorbeeld een (af-)wasmachine, magnetron, zaagmachine, compressor, strijkijzer. Veel apparaten zijn ook goed beschikbaar op laagspanning gelijkstroom, of zelfs met ingebouwde accu’s voor draadloos gebruik. Op marktplaats.nl vind ik bijvoorbeeld een koelbox (24V), universele laptop voeding (24V, output instelbaar 12-22V), waterkoker (24V), koffiezetapparaat (24V), mini-oven (24V, 8L inhoud, 300W), magnetron (24V), vriezer (12/24V). Ook is er natuurlijk veel gereedschap dat op accu’s werkt van 12, 14, 18 of 24V. Bijvoorbeeld een nieuwe lijn powertools van Metabo. Ook Makita heeft een uitgebreid assortiment 18V en 36V accu gereedschap, inclusief lampen, een bouwradio en een stofzuiger.

Het is handig om gereedschap te hebben en veel gereedschap wordt geleverd met goede accu’s (vaak speciaal ontworpen voor vaak op- en ontladen). Nu kreeg ik het idee om dit soort apparaten met accu’s te gebruiken als opslagcapaciteit voor de energie van zonnepanelen. Er is dan altijd opgeladen gereedschap beschikbaar en er zijn voldoende extra batterijen om eventuele piek productie op te vangen. Een mogelijkheid die ik nader wil onderzoeken.
Hiervoor moet ik nog weten:
– kunnen de accu’s opgeladen worden met laagspanning gelijkstroom?
– zijn er accu’s die hier goed tegen kunnen?
– hoeveel accu’s zijn er nodig om pieken in de elektriciteitsproductie op te vangen?
– bestaan er slimme regelaars die bijvoorbeeld stuk voor stuk alle accu’s vullen?
– treden er geen grote verliezen op bij het omvormen van bijvoorbeeld 24 naar 18 of 12V of vice versa?
– welke kosten zijn er verbonden aan accu gereedschap en weegt dit op tegen de besparing en voordelen?
Het uitzoeken waard lijkt me.

Verwacht elektriciteitsgebruik

Het lijkt me verstandig om een inschatting te maken van de verwachte elektriciteit die ik ga gebruiken. Natuurlijk kan ik meten wat ik nu gebruik (nulmeting) en dit vergelijken met landelijke gemiddeldes (2,4 MWh per jaar). Daarnaast maak ik ook een theoretische optelsom van het gebruik dat ik kan verwachten. Hierbij ga ik uit van 300 gebruiksdagen per jaar en enkele schattingen van het elektriciteitsgebruik. Eventuele bronnen van cijfers heb ik in de link gezet.

  • verlichting:
    – 4x ruimte verlichting, led lampen 8W, gemiddeld 6 uur per dag, 60kWh
    – 8x plek verlichting, led lampen 4W, gemiddeld 6 uur per dag, 60kWh
  • wasmachine 2200kWh, 186kWh per jaar
  • koel/vrieskast 3kWh/24h, 900 kWh (uitgaand van 65 dagen buiten gebruik in de winter)
  • compresoor koel/vrieskast 50W, 360 kWh (een compresoor koelkast is veel zuiniger)
  • stofzuiger 35W, gemiddeld 2 uur per week, 4kWh
  • accu stofzuiger 54Wh/gebruik, eenmaal per week, 3kWh
  • laptop 65W, gemiddeld 12 uur per dag, 234kWh
  • zuinige laptop 25W, gemiddeld 12 uur per dag, 90kWh
  • geluidsinstallatie 12W, gemiddeld 4 uur per dag, 14kWh
  • router en modem (internet) 20W, 12 uur per dag, 72kWh
  • telefoon 1W, 1 uur per dag, verwaarloosbaar
  • tv, radio, vaatwasser heb ik allemaal niet nodig
  • installaties:
    – 4x pomp voor waterzuivering 30-60W, 65kWh
    – 2x controlepaneel (pv en collectoren) 1W,  9kWh
Totaal in minst zuinige geval: 1,6 MWh per jaar. Dat valt al best mee.
Totaal in meest zuinige geval: 0,9 MWh per jaar. Dat valt helemaal mee.
Er valt al snel op dat sommige apparaten nagenoeg verwaarloosbaar zijn, maar sommigen (koelkast/laptop) een heel groot aandeel hebben in het elektriciteitsgebruik (met name omdat deze lang aan staan).

Als je suggesties of aanvullingen hebt, laat het dan vooral weten hieronder.